چهار مرحله کلیدی ناآرامیهای اخیر ایران
« بررسی تحولات و ناآرامیهای اخیر در ایران»
ناآرامیهای اخیر ایران چهار مرحله کلیدی داشت:
مرحله اول (28 تا 31 دسامبر 2025): اعتراضات مدنی اولیه؛
مرحله دوم (1 تا 7 ژانویه 2026): تشدید اعتراضات غیرمسلحانه اما خشونتآمیز؛
مرحله سوم (8 تا 10 ژانویه 2026): تشدید به تروریسم مسلحانه و مداخله خارجی؛
مرحله چهارم (از 10 ژانویه): احیای نظم عمومی.
بسمه تعالی
« بررسی تحولات و ناآرامیهای اخیر در ایران: چهار مرحله کلیدی»
مرحله اول (28 تا 31 دسامبر 2025): اعتراضات مدنی اولیه:
این تحولات به صورت تظاهرات محلی و مسالمتآمیز آغاز شد که عمدتاً ناشی از نارضایتیهای اقتصادی در سطح بازار و اصناف بود.
واکنش دولت: مقامات مستقیماً با نمایندگان اصناف و فعالان اقتصادی برای رسیدگی به نگرانیهای آنها تعامل کردند. پس از این گفتگو، برخی از مطالبات اقتصادی رسماً در دستور کار سیاستگذاری قرار گرفت.
نتیجه: موج اولیه تظاهرات فروکش کرد و جای خود را به دورهای از مذاکرات ساختاریافته داد.
مرحله دوم (1 تا 7 ژانویه 2026): تشدید اعتراضات غیرمسلحانه اما خشونتآمیز:
با ورود عناصر جدید، ماهیت تظاهرات تغییر کرد و منجر به اقدامات گسترده بینظمی عمومی و آسیب به اموال شد، اگرچه معترضان عمدتاً غیرمسلح باقی ماندند.
واکنش دولت: نیروهای امنیتی با هدف اعلامشده خود مبنی بر کاهش تنشها و جلوگیری از خشونت بیشتر، موضع خویشتنداری را حفظ کردند.
ارزیابی: در حالی که وضعیت همچنان تحت کنترل عملیاتی مقامات بود، این دوره نشاندهنده گذار قابل توجهی از اعتراض مسالمتآمیز به ناآرامیهای مقابلهای و مخرب بود.
مرحله سوم (8 تا 10 ژانویه 2026): تشدید به تروریسم مسلحانه و مداخله خارجی
در این مرحله، تظاهرات مسالمتآمیز به طرز خشونتآمیزی توسط عناصر تروریستی مسلح به کار گرفته شد. این افراد، مجهز به سلاح گرم، هم پرسنل امنیتی و هم غیرنظامیان بیگناه را بدون هیچ تبعیضی هدف قرار دادند.
هدایت و دخالت خارجی:
شواهد قابل توجهی، از جمله ارتباطات شنود شده، تأیید میکند که این عملیات از خارج از کشور هدایت شده است. دخالت ایالات متحده و رژیم اسرائیل در تسهیل این اقدامات صریح و پذیرفته شده است:
* رسانههای اسرائیلی از حضور مأموران موساد که به زبان فارسی مسلط بودند و در خیابانهای تهران فعالیت میکردند، گزارش دادند.
* مایک پمپئو، وزیر امور خارجه سابق ایالات متحده، در سخنرانی عمومی سال نو برای سال 2026، مستقیماً «مردم ایران در خیابانها و مأموران موساد در کنار آنها» را مورد خطاب قرار داد و عملاً این همکاری را تأیید و تصدیق کرد.
شواهد مستند از تحقیقات میدانی و اعترافات تروریستها:
تحقیقات، از جمله اعترافات تروریستهای دستگیر شده، یک کمپین خشونت سیستماتیک را نشان داده است که برای به حداکثر رساندن تلفات غیرنظامیان، تخریب زیرساختهای عمومی و ایجاد وحشت در مردم طراحی شده است. یافتههای مستند کلیدی عبارتند از:
- خشونت به دستور خارجی: ارتباطات شنود شده نشان میدهد که تروریستها اطلاعات صریحی دریافت کردهاند؛ دستورالعملهایی از سوی رابطهای خارجی مبنی بر تیراندازی بیهدف به جمعیت و هدف قرار دادن غیرنظامیان - از جمله زنان و کودکان - در صورت عدم امکان هدف قرار دادن نیروهای امنیتی، تنها با هدف افزایش تلفات.
- هدف قرار دادن امدادگران: آمبولانسها و ماشینهای آتشنشانی به طور سیستماتیک مورد حمله قرار گرفتند و ۱۸۰ آمبولانس و ۵۳ ماشین آتشنشانی در طول سه روز آسیب دیده یا نابود شدند که به شدت مانع از پاسخگویی به شرایط اضطراری شد.
- وحشیگری شدید: تروریستها از جنایات به سبک داعش، از جمله سر بریدن پرسنل امنیتی و آتش زدن قربانیان، برای ایجاد ترس گسترده استفاده کردند.
- آتشسوزی و خرابکاری هماهنگ: یک کارزار سراسری آتشسوزی، زیرساختهای حیاتی غیرنظامی، دولتی و مذهبی، از جمله موارد زیر را هدف قرار داد:
* بیش از ۵۳ مسجد.
* ۲۶ بانک و ۲۵ مسجد تنها در پایتخت.
* اداره پست اصلی در یک شهر - اسلامآباد غرب.
* تقریباً ۲۰۰ مغازه و خانه خصوصی در برخی شهرها.
- اعمال خشونت در قبال دریافت پول: سوابق مالی تأیید میکند که برای اقدامات خشونتآمیز خاص، مانند حمله به کلانتریها و آتش زدن وسایل نقلیه دولتی، پول پرداخت شده است.
- تهیه و توزیع سلاح: نیروهای امنیتی بیش از 1300 قبضه سلاح از گروههای تروریستی توقیف کردند. شواهد ویدئویی مستند، توزیع سازمانیافته سلاح بین افراد را نشان میدهد.
- قتل عمد مجروحان: در یک حادثه بسیار فاحش، 11 نفر از مجروحان که به بیمارستان منتقل میشدند، با شلیک گلوله از فاصله نزدیک اعدام شدند.
هدف آنها تحریک مداخله نظامی خارجی بود. این تشدید اوضاع با اظهارات صریح رئیس جمهور آمریکا مبنی بر مشروط کردن مداخله نظامیبه تعداد تلفات بالاتر همسو بود. هدف آشکار تروریستها، افزایش تعداد کشتهشدگان برای ایجاد بهانهای برای تجاوز نظامی دیگر علیه ایران بود.
واکنش دولت :
جمهوری اسلامی ایران این کارزار تروریستی را ادامه مستقیم «جنگ دوازده روزه» تجاوز نظامی مشترک آمریکا و اسرائیل علیه ایران در ژوئن 2025 میداند. ایران کسانی را که این حملات علیه غیرنظامیان بیگناه را طراحی، فرماندهی و اجرا کردند، کاملاً مسئول میداند. ما متعهد به پیگیری عدالت از طریق تمام مجاری قانونی موجود، چه در داخل کشور و چه در دادگاههای بینالمللی، هستیم تا اطمینان حاصل شود که عاملان و حامیان خارجی آنها پاسخگو خواهند بود.
مرحله چهارم (از 10 ژانویه): احیای نظم عمومی
با احیای عملیات امنیتی دولتی، کارزار گسترده خشونت مسلحانه به طور مؤثر کنترل شد. این مرحله با مداخله قاطع نیروهای امنیتی مشخص شد که منجر به دستگیری عناصر تروریستی مسلح متعددی شد که در خشونتهای قبلی دست داشتند.
احساسات عمومی و درک رویدادها:
دادههای نظرسنجی ملی نشان دهنده یک الزام آشکار عمومیبرای ثبات است:
- بیش از 80 درصد از مردم تمایل خود را برای پایان دادن به ناآرامیها و پاسخگو کردن آشوبگران و قانونشکنان ابراز کردند.
- در مورد ریشههای بحران، افکار عمومی قاطعانه به عوامل خارجی اشاره میکند. تنها حدود 30 درصد این وقایع را عمدتاً به مسائل اقتصادی داخلی نسبت دادند، در حالی که بیش از 70 درصد تحریکات خارجی را علت اصلی دانستند.
- در 12 ژانویه، راهپیماییهای عمومی در سراسر کشور برگزار شد و شهروندان به صراحت شورشهای خشونتآمیز و اقدامات تروریستی را محکوم کردند. برآوردهای اولیه نشان میدهد که تنها در تهران حدود 3 میلیون نفر در این راهپیماییها شرکت کردهاند که نشاندهنده تعهد گسترده مردم به صلح و ثبات است.
- در پاسخ به تلفات ناشی از عناصر تروریستی، دولت جمهوری اسلامی ایران سه روز عزای عمومی اعلام کرده است. این عزاداری رسمی، یاد و خاطره غیرنظامیان بیگناه، افسران پلیس و پرسنل امنیتی را که جان خود را از دست دادهاند، گرامی میدارد.
حمایت مداوم خارجی از ناآرامیها:
علیرغم توقف خشونت در میدان، اقدامات حمایتی برای بیثباتسازی از خارج از کشور ادامه داشته است. برای مثال، بنا به گزارشها، بنیاد ضد ایرانی « بنیاد دفاع از دموکراسیها (FDD) » یک استراتژی چندجانبه برای تداوم فشار بر ایران در اختیار دولت ایالات متحده با توصیههای زیر قرار داده است:
- بازدارندگی نظامی و امنیتی: انجام عملیات نظامی محدود و هدف قرار دادن زیرساختهای کلیدی امنیت داخلی (مانند تأسیسات پلیس، سیستمهای نظارتی).
- کمپین فشار یکپارچه: تشدید عملیات ترکیبی مالی، سایبری و مخفی برای ایجاد تصور فلج ملی.
- براندازی نهادی: تشویق به فرار و فروپاشی در دستگاه دولتی از طریق مشوقهای مالی و ایجاد اختلاف بین مقامات.
- جنگ اطلاعاتی: گسترش دسترسی نامحدود به اینترنت به عنوان ابزاری برای عملیات نفوذ مداوم.
این مرحله، گذار از مقابله با تروریسم آشکار به پرداختن به چالش طولانی جنگ ترکیبی با حمایت خارجی با هدف بی ثبات سازی ملی را برجسته میکند.